پست و خوار باشد . امّا حق مطلق هيچ گونه نياز و نقص و نگرانى ندارد و در انتظار هيچ سود و پاداشى نيست ؛ پس منّت و آزار بندگان بر او محال است ؛ زيرا غرض و كمال نهايى خود اوست و هدف تمامى افعال آفرينش ، ذات حق است و همهء موجودات به سوى كمال سير مىكنند و او كمال مطلق اوّل و آخر و ظاهر و باطن اشيا است . نعمت همان ظرف تجلّى جمال حق است كه غذاى حقيقى انسان است . پذيرايى از بنده در ظرف ظهورات و تجليات جمالى حق ، عطايى بدون منّت است . هر چه انسان در سر سفرهء بندگى حق از كاستىها دست بردارد تغذيهء او در ظهورات ربوبى كامل‌تر مىگردد و بنده در نعمت‌هاى حق تعالى از سلامتى روحى و روانى بهترى برخوردار مىگردد و اگر از قرب ربوبى بهره نبرد و در ظرف تجليّات جلالى حق غرق شود ، نقمت و محروميت او شامل حالش شود و از دايرهء الطاف بيرون ماند . بنابراين بايد منّت و تفضّل و لطف الهى او را فراگيرد تا زمينهء ادامهء حيات او فراهم شود . يكى از اسباب مهم امتحان الهى وفور نعمت است و به حسب اتفاق ، آزمايش با نعمت از آزمايش با بلا سخت و پيچيده‌تر است . همانند حضرت ايوب عليه السلام كه با انواع نعمت‌هاى مادى و معنوى مورد امتحان قرار گرفت و عاقبت به خير گرديد ؛ زيرا طبيعت فزونى نعمت بىمنت ، غفلت و غرق شدن در لذايذ و شهوات است . و اين وضعيت انسان را از خدا دور مىسازد و ميدان را براى فعاليت شيطان آماده مىكند ، تنها كسانى مىتوانند از عوارض نامطلوب فزونى وفور نعمت در امان بمانند كه به طور پيوسته به ياد خدا باشند و با يادآورى هميشه خانهء قلب را از نفوذ شياطين حفظ نمايند . آرى ، او چه خداى بزرگ و منّانى است كه با هر ناز و نالهء بنده‌اش مىسازد ولى اين انسان چقدر مغرور و بخيل است كه با كوچكترين دردى مىنالد و با كمترين